Donald Duck

   Resat ARBAS

Imme

Paylaş   Wed, Aug 30 2006 1:05
2,881 Okundu  

Konumuz "Imme", ki bir tur arý, Norbert Riegel tarafindan Bavyerada uretilmis 100cc nefis bir motosiklet.



Zamaninin tasarim harikasi...



Resimde bu nadir klasiklerden birini, 1949 model bir Imme goruyorsunuz...

Detaylara dikatinizi cekerim. Ozellikle on ve arka suspansiyona... "catal" olmayan "catal" lara.





Motorun zerafeti ve muhendislik Riedel in dehasina...



Sade guzellik... Imme, iki tekerlekli arý amblemi...



Gerek muhendislik, ve gerekse estetik acidan zamaninin cok otesinde bir motosikletmis Imme... Tek boru profilden yapilmis saseye dikkat ettiniz mi bilmem, ayni zamanda egzoz ve arka "swingarm" vazifesi goruyor...Yumurta seklinde 2 zamanli 100cc þýk da bir motoru var. gercekten "guzel" bir motosiklet.

Son bir resim daha, internette buldugum... Sagolasin Google.



Saygilar bu kiymetli klasige.

Bu Imme konusu suradan acildi, gecen gin bir dergide su alttaki BMW gozume carpti...




Imme 1200... Yukardaki klasik Imme yi bir kac yil evvel Kaliforniyada bir sergide gormustum. Simdi bu sekliyle karsima cikinca sasirdim dogrusu.
Dergide web adresi vardi....

http://www.imme1200.com



Bu enteresan dizayn, yine zamaninin otesine hedeflenmis... Boksor BMW R serisinden 150HP alacak her seyden once.



Imme vitesli... ve sol kolda bir mandal var, ama sanzimaninda "bos" "N" yok...
Alttaki resimde biraz daha iyi gorunuyor...



zoom



O kablolardan biri jikle, digeri sanzimana gidiyor, vitesi kontrol eden levyeye bagli...

Size Imme nin teknik detaylarini yazayim... 1950 de Yapilmis test sonuclari:



Yola hazýr aðýrlýðý: 69kg
Güç-aðýrlýk oraný: 15,3 kg/HP
Azami hýz: 70 km/h
Hýzlanma deðerleri:
20 40 km/h 2, viteste 5 sn.
30 - 60 km/h 3,viteste 15 sn.
Yakýt tüketimi : 50 km/h 2,3lt/100km
Tam gaz 70 km/h 2,8 lt/100km
Ortalama þehir içi 2,6 lt/100km

Fren deðerleri:

Kuru asfaltta 50km/h hýzla giderken.

Ön frenle duruþ : 16m
Arka frenle duruþ : 18m
Her iki frenle duruþ : 12m

Tekerlek açýklýðý : 129 cm
Uzunluk :199 cm
Yükseklik : 90 cm
Sele yüksekliði : 67cm
Geniþlik : 70cm
Yerden yükseklik : 18cm (yüksüz)

Onaylý Test
Aachen de 1950 de Mühendis Helumt Hütten tarafýndan 300 - 2500 km arasý kullanýlarak yapýlmýþ.
-----------------------
Ikinci dunya savasi sonrasi hemen hemen Imme ile ayni zamanda ortya cikan NSu da da ayni muhendisligi goruyoruz, ancak Immenin cok daha sofistike ve ince detaylarla islendigi su goturmez...



Bu alttaki NSU Fox un motor ve disli-sanziman sistemi... Imme de de Riegel benzeri sistemi cok daha kompakt bir pakette bir araya getirmis....



Nasil yapmis? Hayir bilmiyorum, ve bende merak ediyorum. Sanki Isvicre kol saati inceligi ile o motor ve sanziman bir "yumurta" ni icine sigmis iste...



On suspansiyon da cagin otesinde...



Size BMW nun en son sistemini hatirlatiyor mu?




Devami var...

Ancak Riedelin muhendisligi is yonetimi ve finansman uzerine degildi maalesef. finans problemleri dogmaya basladi ve ImmeAG Kapandi.
Daha sonra Riedel yilmadi ve 150cc iki silindirli bir motor ve ve bununla calisan bir Scooter gelistirdi. Hatta bu motoru Prof. Messerschmidt cok begendi ve yeni urunu olan "microcar" KR200 (Kabinenroller 200)



modelinde denedi, ama basarili olamadi. Daha sonra KR200 de Sach in bir motoru kullanilmistir...

Harp sonrasi Almanyanin fakirligi ve bankalarinin eli sýký tutumu maalesef Riedel in sonu oldu...

150cc scooter projesini hicbir zaman gerceklestiremeyen dahi muhendis daha sonra 1901 de kurulan ve savas sonrasi belini dogrultmaya calisan Victoria ya katildi.

Alttaki resimde gorunen 1955 "Swing" modelin 197cc motoru yine Riedel e ait.



Ancak bu dahi muhendis birkac yil sonra da 1963 de gecirdigi bir kazada hayatini kaybetti.

Norbert Riedel in nasil biri oldugunu anlamak icin savas oncesi zamanlara bir goz atmak ve yine Imme ye donmek gerekiyor. Bu arada "Alman ve Japon Mucizesi"ne de isik tutmus olacagiz biraz.

Riedel in kendini gelistirmesi Ardie adinda devrin unlu motosiklet fabrikasinda basliyor.



Yil 1937 ve daha hic kimse omrunde "otomatik vites", "V-twin" motor, diye bir sey duymadigi yillarda Riedel
Bu alttaki


Motosikleti cizim masasindan indirip gerceklestitiyor. Evet, 500cc iki zamanli V-twin motor, saft tahrik ve otomatik vitesli bir Ardie.

Savas herseyi silip supuruyor tabii. Ve 1947 yilina geldigimizde karsimizda kelimenin tam manasiyla acliktan kirilan bir Almanya var. Iste bu gunlerde Riedel, etrafina idealist muhendis, ustabasi ve iscileri toplayip "gunde bir kap sicak corba" (abarti yok) kendisi de dahil olmak uzere yiyerek Riedel in sonradan adi "Imme" olarak anilan modern motosiklet projesini gerceklestiriyorlar.

Bu motosikletin prototipinin yapilmasi icin gerekli hammedenin bile nereden bulundugu su anda bir muamma. Malzemem kullaniminin asgariye indirmenin sart oldugu bir tasarim ortaya cikiyor haliyle.

Yakit tanki sasenin bir parcasi oluyor, monoblok motor icinde sanzimani da kapsiyor, egzoz ayni zamanda arka sase, ve zincir de bu kompakt duzenin icinde yer aliyor. Arka teker havaya kalktiginda motor asagi iniyor seklinde bir "tahtirevalli" duzenegi icinde tek taraftan tutturulan arka ve on teker ile devrinin onlarca yil otesinde bir tasarim ortaya cikiyor.Aktarma organi, zincir, hic bir zaman suspansiyon hareketleri ve gerilim le karsilasmiyor...

Zamaninin motosikletlerinin karsilastigi butun problemler tek bir tasarimda cozulmus gibi gorunuyor. Ve bunlarin hepsi butun bu harp sarsintisi ve külleri arasindan bir gül gibi zerafetle yukseliyor. Bir daha bu gozle bakalim Imme ye simdi.



Imme nin iskelet (frame-kasa) karakteristikleri butun Japon motosiklet endustrisinin temelini olusturmustur
ve hic istisnasiz 50 yil sonra dahi etkisini surdurmektedir. Aslinda butun Japon teknolojisinin temelinde Alman muhendisliginin bulundugu bilinir, soylenir...
Tabii devam etmeden once su enteresan makine parcasina da bir goz atmak lazim...



"Bu da nesi?" derseniz, onun bir BMW yada Jumo jet motorunun "starter", yani ilk hareketini veren 10BG de Riedel in bir baska muhendislik dehasi oldugunu soyleyecegim. Bu minik motor jet motorunun merkezindeki konik merkezin icinde yer aliyordu ve yakit tanki da jet motorunun icindeydi.



Boylece dunyanin ilk seri imalat jet motorlari olan BMW 109-003 ve Junkers in Jumo004 motorlarina da imzasini atmisti dahimiz Riedel...

Altta bir Jumo004 Jet motoru cizimi ve kesiti...



O 14 numarada Riedel in minik ama guvenilir ve guclu starteri var...Kimi mi ucuruyor? Iste bunu...



Messerschimdt262... Naziler "pervanesiz ucak mi olur kardesim" diye BMW ve Junkers i kovalamasalardi simdi muhtemelen yedi duvel Almanca konusuyor olacaktik... Eh, her iste bir hayir var derler.
O siralarda muttefikler de jet motoru gelistiriyordu tabii...



Mesela Sir Frank Whittle  in uzerinde calistigi su laboratuar duzenegi gibi...
Alman muhendisleri daha 2.dunya savasi oncesi bugunku jet motorunu ortaya cikarmislar bile sanki, ne dersiniz.

Riedel e takildim kaldim, bir turlu sira Imme 1200 e gelmedi... Kismet yarina ;)

Peeeh,Adamlar 43 senesinde jet motoru yaparlarkene,Allahýn Japonu Ýwo jima'da Bambu sopalarla GI JOE'lara saldýrýyordu.
Demekki neymiþ ne oldum demiyeceksin,Ne olucam diyeceksin.

Ahhh o peenemunde'nin dili olsada konuþsa

DD süper gidiyor Katýlýyorum ilk seri jet motoru uretimi II Dunya savasindan oncedir. Yani Iwo-jima dan cok once... Ama kalin kafali naziler "1)Pervanesiz ucak olmaz, 2) ucuncu tekerlegi burunda ucak komik duruyor"  Manyak(*) gorusleriyle bu gelismeyi frenlemis ve hem Junkers i hem Messerschmidt i pervaneli ucaklara mahkum etmistir. Savasin ilerleyen yillarinda muttefiklerin hava teknolojisine ayak uyduramayip ustunlugu onlara birakmak zorunda kaldilar, ve artik tekrar jete donmek icin cok gec kalmislardi. Oh olsundu... Çok komik

(*) Fuhrer ve Goebels e sunulan ilk ucaklar test pilotlarinin butun uyarilarina ragmen arkadan tekerlekliydi (pervaneli ucaklar gibi) ve bunlarla havalanmak ve konmak muthis caba gerektiriyordu) ve ozellile inis-kalkislarda son derece basarisiz olmuslardi... Savasin sonlarinda is isten gectikten sonra omuzu kalabaliklar ureticilere ve test pilotlarina kulak vermeyi akil edebildiler. Komiktir ama Almanlarin II Dunya savasind hava ustunlugunu muttefiklere terketmesinin sebebi bu aptalliktir.. Ya da baslica sebeplerinden biri diyeyim. [/i]

--------------------------------------

Cagimiza donmenin vakti geldi...Biraz konunun acilisina bakalim bakalim... ;)

Evet, hersey ISD (Institut Superior de Design) da son yillarini okumakta olan, motosikletten baska bir sey dusunemeyen son derece merakli iki gencin bitirme projesi olarak motosikleti secmeleriyle basliyor.

Tasarim meraklilarinin bu okulun web sayfasini ziyaret etmesini, Fransizca olmasina ragmen didik didik etmelerini isterim dogrusu...

http://www.isd-valenciennes.com/

Neyse...nerede kalmistik...

Nicolas Dunbar ve Yves Dufetrelle adli gencler epey bir arastirmadan sonra BMW Rserisi 1200cm3 luk motorunu secerek kollari siviyor.

Tabii en guclusunu



Krankta 122BG  veren bir R1200S motorunu...

Sonra ana iskelete karar vermek gerekiyor...Pininfarina orneklerinde oldugu gibi bu kafes yapi sistemi dizayncilarin gozdesi...



BMW nun on telelever suspansiyonuna dokunmuyorlar ama butun iskeleti once guzel bir "kus kafesi" sistemine getirip hafifletiyorlar.



Ustteki resimde "kus kafesi" iskeletin nasil bir sey oldugu daha iyi anlasiliyor. Kirmizi kisimlar...

Bu teknoloji cok hafif bir karkas ustune kurulu "ozgun estetik kaygilar tasiyan" bir motosiklet tasarimina olanak sagliyor. Hedefleri o zaten...

Basina verdikleri demecte sunu soyluyorlar "Bu guclu bir tasarimi olan, havaciliktan ilham alinarak uretilmis bir super-sport motosiklet olacak. Tasarim iki planda kendini gosterecektir. Alt kisim tamamen mekanik ve teknik, ust kisim ise son derece hafif, ucusan cizgiler, ve dogal, akiskan cizgilerden olusuyor."



"Bilincli olarak "Yeni bir BMW" tasarlamaktan kacindik. Motosikletin tamamen kendine has bir karakteri ve ustunde teknolojik "serbeti" olsun istiyoruz." diyorlar.

Iki kafadar "R1200 Altigen-kafa (hex-head.. yeni nesil boksor motorlara verilen isim) motorun silindir kafalari degistirilecek; yakit besleme ve performans iyilestirmeleriyle  150HP guc almayi hedefliyoruz. Tabii ki yeni motor sogutma sistemimizin de buyuk rolu olacak..." diye devam ediyor aciklamalarina...



Motosikletin 1BG/kg gibi muthis bir degere ulamasi isteniyor. Yani 150BG/ 150Kg. fren diskleri de gelistirilecek, dalgali (petal-papatya) disklerle sogutma ve geri besleme iyilestirilecek.

Teknik konularda yetkin kose yazarlari, motosiklet elestirmenleri 122BG lik R259 seri boksor motorun teknolojik sinira dayandigi ve daha fazlasini uretmesinin pek de mumkun olmadigini soylemelerine ragmen iki genc bu konuda iddiali.

Peki "Imme" adi nereden cikti dersiniz? Eh onu da yarina birakalim isterseniz... ;)

Merak edenlere konu disi not...

Arkadan tekerlekli,



savas oncesi ilk Jet... Heinkel HE 178...1939



Bu da savas sonrasi (ilk sayilmaz ama...sayilirda) bir F86 1949. Heinkel den 10 yil sonra ABD de bir Muhendislik mucizesi... Yarýldým abi



Aman "ne alakasi var" demeyin ne olur ;)

PS:Peki peki, kabul ediyorum, F86 da kanatlarin geriye dogru cekilmesi Amerikan muhendisligidir. Tabii ABD ye iltica etmis bir Alman muhendis olmasi ihtimali de kuvvetle muhtemeldir ama Amerkali dediginiz kimdir ki zaten?  Ne diyem ki sana?

Daha fazla acilmadan ve "ucmadan" konuya doneyim diyorum...

Nerede kalmistik... Evet, "Imme" adi nereden geliyor...

Riedel tasarimini cizim masasindan indirip ilk prototipinede de basariya ulasinca, bu motosikleti uretecek bir yer aramaya basladi ve 1948 de Guney Almanya da Konstanz golu yakinlarinda Immenstadt da savastan fazla zarar gormemis bir atolye bularak buraya yerlesti



ve Riedel Motoren AG yi kurarak kollari sivadi. "Imme" bir tur arý anlamina geliyordu ve hem motosiklete isim, hemde amblem sorunu da cozulmus oluyordu boylece...



"Imme" artik tasarim ve teknoloji dunyasinda akiskan cizgiler, partik ve yaraticiligin bir arada sunuldugu bir paket, muhendislik dehasi, ve butun bunlarin halkin ulasabilecegi yerde olmasi anlamina geliyordu.

ISD de bitirme projsinde calisan bu iki gencin bu kavrami yakalamis olmasi gercekten takdire sayan... Modellerine "Imme1200" adi vererek hem bu kavrami gunumuze de tasimis hem de markayi yasatmis oluyorlar.

Imme 1200 prototipin tamamlasi icin son tarih Eylul 2006, yani onumuzdeki ay. Bakalim bu komputer rendering resimleri calisir bir model olarak gorebilecekmiyiz... Basarili olmalarini, genclerimize de ilham vermelerini candan diliyorum.

http://www.imme1200.com






Yayınlanış Tarihi Aug 30 2006, 01:05 AM Yayınlayan Resat ARBAS

Yorumlar

Henuz Yorum Yok

Yorum Yaz

(*)  
(*)  


Resat ARBAS Hakkinda

Fi tarihinde Istanbul, Lalelide dogdum, Kadikoy yakasinda Idealtepe-Caddebostan arasinda buyudum. DGSA Mimarlik Yuksek Okulu mezunuyum. Mesleki hayatim daha ziyade yurt disinda gecti, su anda da ABD de ikamet ediyor ve meslegim uzerine calisiyorum. Uzun yillar oncesi bisikletle baslayan "ikiteker" merakim bir moped deneyimi sonrasi once scootere ve sonra motosiklete donusuverdi. Aslinda bisiklet askim hicbir zaman sonmedi, hala ise bisikletle gidip geliyorum sartlar uygun oldukca. Birkacyil once ABD de gordugum egitimlerden sonra Turkiyede bu konudaki bilgi susuzluguna bir damla olsun amaciyla ozellikle baslayan ve gelistirmekte olan suruculere yonelik "Motosiklet Teorisi" adinda bir kitap yazdim. Hala forumlarda, sohbetlerde hem kendim bir seyler ogreniyor, hemde bildiklerimi aktarmaya zevkle devam ediyorum.

"Dost sectiklerim" kisminda kimseyi goremiyorsunuz kusura bakmayin, cunku hepiniz dostumsunuz. Kimseyi bir digerinden daha fazla sevmiyorum.

Kullanim sartlari, telif haklari ve çekinceler © RideTurkey.com 2007
..x